શું જ્યોતિષ પૃથ્વી, ગ્રહમંડળ અને માનવજાતની ઉત્પત્તિ સમજાવે છે?

શા માટે? કારણ કે જ્યાં સુધી તમે એ ન સમજો કે બ્રહ્માંડ અને માનવજાત બરાબર એક જ સ્ત્રોતમાંથી આવ્યાં છે, ત્યાં સુધી તમે એ સમજી શકતા નથી કે અવકાશમાં લાખો માઈલ દૂર ફરતો કોઈ ગ્રહ પૃથ્વી પર તમારા વિચારો, તમારા શરીર અને તમારા ભાગ્યને કેવી રીતે ઘડી શકે છે.

જ્યોતિષશાસ્ત્ર આપણા ગ્રહમંડળ, પૃથ્વી અને માનવજીવનની ઉત્પત્તિ કેવી રીતે સમજાવે છે, તે અહીં પ્રાચીન ઋષિઓના મૂળ સંસ્કૃત શ્લોકોના આધાર સાથે રજૂ કર્યું છે.

1. બ્રહ્માંડ અને ગ્રહમંડળની ઉત્પત્તિ (નિહારિકામાંથી અને સૂર્યમાંથી સર્જન)#

આધુનિક ખગોળ-ભૌતિકશાસ્ત્ર આપણને કહે છે કે આપણું સૌરમંડળ અબજો વર્ષ પહેલાં બ્રહ્માંડના વાયુ અને ધૂળના એક ઘૂમતા, અત્યંત તપેલા વાદળ (સૌર નિહારિકા)માંથી બન્યું હતું, જે ઠંડું પડીને ઘટ્ટ બન્યું અને સૂર્ય તથા ગ્રહોમાં ફેરવાયું. આધુનિક દૂરબીનો અસ્તિત્વમાં આવ્યાં તેના ઘણા પહેલાં, જ્યોતિષશાસ્ત્રે બરાબર આ જ સત્ય કહ્યું હતું:

સૌરમંડળોનું અનંત બહુ-બ્રહ્માંડ: જ્યોતિષીય બ્રહ્માંડવિજ્ઞાનની શરૂઆત એ સ્વીકારથી થાય છે કે બ્રહ્માંડમાં અનંત સૌરમંડળો છે, જેમાંનાં ઘણાં આપણા સૌરમંડળ કરતાં ઘણાં મોટાં છે, અને તે બધાં એક જ પરમ સર્જનશક્તિના શાસન હેઠળ છે. જોકે, રાત્રિના આકાશનો દરેક તારો જૈવિક જીવનને જન્મ આપતો નથી; માત્ર એ જ તારાઓ જીવંત જગતોનું પોષણ કરવાની ક્ષમતા ધરાવે છે, જેમાં સૂક્ષ્મ/કારણ સ્તરની સચેતન સૌર બુદ્ધિ (આદિત્યો) વસે છે.

સૂર્યમાંથી ગ્રહોનો જન્મ: આપણા પોતાના સૌરમંડળમાં સૂર્ય ગ્રહોનો નાયક છે અને સર્જનનું મુખ્ય ભૌતિક કારણ છે. આખું સૌરમંડળ મૂળમાં એક જ વિશાળ, તપેલો નિહારિકા-પિંડ હતું, જેણે ઠંડું પડતાં પડતાં પદાર્થના મોટા મોટા ભાગ બહાર ફેંક્યા; એ ભાગો ઘટ્ટ બનીને ગ્રહો કે જગતો બન્યા, અને આમ સૂર્યની આસપાસ ફરતો એક સંપૂર્ણ ગ્રહ-પરિવાર રચાયો.

આ જ્યોતિષને કેમ સાબિત કરે છે: પૃથ્વી, બીજા ગ્રહો અને પૃથ્વી પરનો દરેક જીવ બરાબર એક જ સૌર નિહારિકા-પિંડમાંથી જન્મ્યાં હોવાથી, આખું સૌરમંડળ એક જ અખંડ જીવંત તંત્ર છે. એ તંત્રના મોટા ભાગો (ગ્રહો) વચ્ચે કામ કરતા મૂળભૂત નિયમો અને વિદ્યુતચુંબકીય સ્પંદનો તેના નાના ભાગો, એટલે કે મનુષ્યો, પ્રાણીઓ, વનસ્પતિઓ અને ખનિજો પર પણ એટલા જ બળથી કામ કરે છે.

2. પૃથ્વી પર જીવનની ઉત્પત્તિ અને પ્લેઇડીસ (કૃત્તિકા) સાથેનો સંબંધ#

ગ્રહ ઠંડો પડ્યા પછી પૃથ્વી પર જૈવિક જીવન અને માનવજાતની શરૂઆત કેવી રીતે થઈ? જ્યોતિષ ગ્રંથો સાથે મળીને કામ કરતી ત્રણ બ્રહ્માંડીય પ્રક્રિયાઓ તરફ ઇશારો કરે છે:

શિવ-શક્તિ (સૂર્ય-ચંદ્ર) જીવન-યંત્ર: જ્યોતિષમાં સૂર્ય અને ચંદ્ર "સર્જનહારની શક્તિઓ" છે, જે બ્રહ્માંડના પુરુષ અને સ્ત્રી તત્ત્વોને (શિવ-શક્તિ / અગ્નિ અને જળ) રજૂ કરે છે. સૂર્ય કાચી બ્રહ્માંડીય જીવન-ઊર્જા વહેંચનાર તરીકે કામ કરે છે; ચંદ્ર આ સૌર જીવન-ઊર્જાને ઝીલે છે અને "મિશ્રણ કરનાર" તરીકે કામ કરીને તેને પૃથ્વી પર જાતિઓના જૈવિક જન્મમાં ફેરવે છે; અને લગ્ન, એટલે કે જન્મની ક્ષણે પૂર્વ ક્ષિતિજ પર ઉદય પામતો રાશિચક્રનો અંશ, ઉત્પ્રેરક તરીકે કામ કરીને એ ઊર્જાને ભૌતિક શરીરમાં બાંધી દે છે.

પૃથ્વી પરના વિકાસનો કૃત્તિકા (પ્લેઇડીસ) ગર્ભ: પ્રાચીન જ્યોતિષ ગ્રંથો પ્લેઇડીસ તારાઝૂમખા (કૃત્તિકા નક્ષત્ર) અને પૃથ્વી પર જીવનના વિકાસ વચ્ચે સીધા સંબંધ તરફ ઇશારો કરે છે. અગ્નિતત્ત્વની મેષ અને પૃથ્વીતત્ત્વની વૃષભ (જે સ્વયં ફળદ્રુપ પૃથ્વીનું પ્રતીક છે) વચ્ચે સેતુ બનતું કૃત્તિકા પૃથ્વી પરના જીવનના સ્ત્રૈણ, પોષક ગર્ભ તરીકે કામ કરે છે; અને એ જ કારણે જીવન આપનાર ચંદ્ર વૃષભના બરાબર પહેલા અંશોમાં ઉચ્ચનો હોય છે.

ગ્રહો દ્વારા આત્માઓ (જીવાત્માઓ)નું અવતરણ: મહર્ષિ પરાશર મુજબ મનુષ્યો માત્ર રાસાયણિક અકસ્માત નથી. પરમેશ્વર (વિષ્ણુ)એ બ્રહ્માંડને પ્રગટ કર્યું અને પોતાની દિવ્ય શક્તિ ગ્રહોમાં મૂકી. વ્યક્તિગત આત્માઓ (જીવાત્માના અંશો) ગ્રહોમાંથી પ્રગટ થાય છે, પોતાનાં કર્મોનાં ફળ ભોગવવા પૃથ્વી પર માનવ શરીરમાં જન્મ લે છે, અને અંતે પ્રલયના સમયે ફરી ગ્રહોના અને દિવ્ય સ્ત્રોતમાં ભળી જાય છે.

3. માનવ શરીર કેવી રીતે ઘડાય છે: 5 તત્ત્વો (પંચ ભૂત) અને ગ્રહોનો સમય#

કેટલાંક બાળકો છોકરા તરીકે અને બીજાં છોકરી તરીકે કેમ જન્મે છે? મનુષ્યો માત્ર અમુક ચોક્કસ ક્ષણોએ જ કેમ જન્મે છે, જ્યારે પ્રાણીઓ, પક્ષીઓ કે વનસ્પતિઓ બીજી ક્ષણોએ જન્મે છે?

જ્યોતિષ સમજાવે છે કે પ્રકૃતિ બધાં ભૌતિક શરીરો પાંચ બ્રહ્માંડીય તત્ત્વો (પંચ મહાભૂત / તત્ત્વ) અને ત્રણ ગુણો (સાત્ત્વિક, રાજસિક અને તામસિક)માંથી ઘડે છે, અને એ દરેક પર ચોક્કસ ગ્રહોનું શાસન છે:

• અગ્નિ / તેજો તત્ત્વ (અગ્નિ — શારીરિક ગરમી, જીવનશક્તિ અને વિકાસ): તેના પર સૂર્ય અને મંગળનું શાસન છે (જે રવિવાર અને મંગળવારના સ્વામી છે).
• જળ તત્ત્વ (જળ — લોહી, પ્રવાહીઓ, લાગણી અને કરુણા): તેના પર ચંદ્ર અને શુક્રનું શાસન છે (જે સોમવાર અને શુક્રવારના સ્વામી છે).
• પૃથ્વી તત્ત્વ (પૃથ્વી — ઘન પદાર્થ, ત્વચા અને ગાણિતિક પ્રમાણ): તેના પર બુધનું શાસન છે (જે બુધવારનો સ્વામી છે).
• આકાશ તત્ત્વ (આકાશ/અવકાશ — મગજ, જ્ઞાન અને વૈશ્વિક સંવાદિતા): તેના પર ગુરુનું શાસન છે (જે ગુરુવારનો સ્વામી છે).
• વાયુ તત્ત્વ (વાયુ — શ્વાસ, ચેતાતંત્ર, સમય અને જીવન-સિદ્ધાંત): તેના પર શનિનું શાસન છે (જે શનિવારનો સ્વામી છે).

સમય પોતે દરરોજ સૂર્યોદય પછી તત્ત્વોનાં નિયમબદ્ધ મોજાંમાં વહે છે. આ પાંચ તત્ત્વો સાથેના જોડાણ વિના કોઈ પણ જીવજાતિ અસ્તિત્વમાં રહી શકતી નથી, અને ગર્ભાધાનની ક્ષણે (આધાન લગ્ન) અને જન્મની ક્ષણે (જન્મ લગ્ન) કામ કરતાં આ ગ્રહ-તત્ત્વો અને ગુણોનું ચોક્કસ પ્રમાણ જ નક્કી કરે છે કે જન્મ માનવનો છે કે નહીં, છોકરાનો છે કે છોકરીનો, અને બાળકનું શારીરિક અને માનસિક બંધારણ કેવું હશે.

4. સર્જનની જ્યોતિષીય ઉત્પત્તિને દૃઢ કરતા ચાર શાસ્ત્રીય સંસ્કૃત શ્લોકો#

અહીં શાસ્ત્રીય ગ્રંથોમાંથી ચાર પાયાના સંસ્કૃત શ્લોકો આપ્યા છે, જે બ્રહ્માંડની ઉત્પત્તિ, જીવોનું ચાર પ્રકારનું વર્ગીકરણ, મનુષ્યોનો તત્ત્વોમાંથી જન્મ અને ગ્રહો દ્વારા થતા બ્રહ્માંડના સંચાલનને સૂત્રબદ્ધ કરે છે:

શ્લોક 1: બ્રહ્માંડીય સમય (કાળ) અને ત્રણ ગુણોએ બધી જીવજાતિઓનું સર્જન કેવી રીતે કર્યું#

(મહર્ષિ પરાશરના બૃહત્ પરાશર હોરા શાસ્ત્ર, અધ્યાય 77, શ્લોક 21–22 માંથી)

અર્થ: "આમ, બ્રહ્માંડીય ગુણોના બદલાતા પ્રમાણને કારણે સમય (કાળ)ના વિભાગો જન્મે છે; અને સમયના એ વિભાગોમાંથી આ બ્રહ્માંડના બધા ચર (સચેતન/માનવ/પ્રાણી) અને અચર (વનસ્પતિ/ખનિજ) જીવોની જુદી જુદી જાતિઓ ઉત્પન્ન થાય છે. આ રીતે સર્વવ્યાપી પરમેશ્વરે ચાર પ્રકારના સમય દ્વારા અને પોતાના ગુણોને અનુરૂપ આ આખું ચાર પ્રકારનું બ્રહ્માંડ રચ્યું."

શ્લોક 2: પાંચ ગ્રહ-તત્ત્વો (પંચ તત્ત્વ) સૂર્યોદય, સમય અને માનવજન્મનું સંચાલન કેવી રીતે કરે છે#

(તત્ત્વ / અંતર્-તત્ત્વ સિદ્ધાંતમાંથી)

અર્થ: "પાંચ બ્રહ્માંડીય તત્ત્વો, એટલે કે અગ્નિ, પૃથ્વી (ભૂ), આકાશ (વ્યોમ), જળ અને વાયુનો આધાર લઈને, તેમના સ્વામી ગ્રહો દરેક વારે સૂર્યોદયથી કડક ગાણિતિક ક્રમમાં પોતપોતાનાં સમય-ચક્રો શરૂ કરે છે. દર ત્રણ કલાકના પહોર (યામ)માં બે વાર ફરતા જળ અને વાયુ તત્ત્વના સમયગાળા (જેના સ્વામી ચંદ્ર, શુક્ર અને શનિ છે) માનવમાં સ્ત્રી-જન્મનું સંચાલન કરે છે, જ્યારે પૃથ્વી, આકાશ અને અગ્નિ તત્ત્વના સમયગાળા (જેના સ્વામી બુધ, ગુરુ, સૂર્ય અને મંગળ છે) માનવમાં પુરુષ-જન્મનું સંચાલન કરે છે. સમયની તત્ત્વો પર આધારિત આ ચોક્કસ ઘડિયાળ (ઘટિકા) દ્વારા માનવજન્મનું લગ્ન નક્કી થાય છે."

શ્લોક 3: ગ્રહો રાશિચક્રમાં તારાઓને ગતિશીલ જગતોથી કેવી રીતે જુદા પાડે છે#

(બૃહત્ પરાશર હોરા શાસ્ત્ર, અધ્યાય 3, શ્લોક 2–6 માંથી)

અર્થ: "હે બ્રાહ્મણ! તારાઓ અને ગ્રહોની ખગોળીય સ્થિતિ સાંભળ. આકાશમાં દેખાતા અસંખ્ય તેજસ્વી પિંડોમાંથી જે સ્થિર સ્થાને રહે છે, તે નક્ષત્રો (તારામંડળો/તારાઓ, સંખ્યામાં 27, અશ્વિનીથી શરૂ થતાં) કહેવાય છે; જ્યારે જે રાશિઓ (સંખ્યામાં 12, મેષથી શરૂ થતી)માંથી પસાર થાય છે અને પોતાના બ્રહ્માંડીય ખેંચાણથી જીવોને 'પકડે છે' અથવા પ્રભાવિત કરે છે, તે ગ્રહો (જેમાં સૂર્ય અગ્રણી છે) કહેવાય છે. ઉદય પામતા લગ્ન અને આ ગ્રહોની ગતિ પરથી માનવજીવનનો ઉદય અને પતન જાણી શકાય છે."

શ્લોક 4: સર્જન, વિનાશ અને માનવ ભાગ્યના બ્રહ્માંડીય સંચાલકો તરીકે ગ્રહો#

(બૃહત્ પરાશર હોરા શાસ્ત્ર, અધ્યાય 84, શ્લોક 27 માંથી)

અર્થ: "મનુષ્યોની ઉન્નતિ, પ્રગતિ અને પતન, તેમ જ બ્રહ્માંડનાં જગતોનું સર્જન (અસ્તિત્વ) અને વિનાશ (પ્રલય), આ બધું ગ્રહોના સંચાલન અને અધિકાર હેઠળ છે. તેથી ગ્રહો સૌથી વધુ પૂજનીય છે."

સારાંશ: તમે બ્રહ્માંડનું જીવંત લઘુ રૂપ કેમ છો#

જ્યોતિષ આપણને એક એવું સત્ય શીખવે છે જે નમ્ર પણ બનાવે છે અને શક્તિ પણ આપે છે: તમે બ્રહ્માંડથી અલગ નથી. તમારાં શારીરિક હાડકાંમાં સૂર્યનો સૌર અગ્નિ છે; તમારું લોહી અને મન ચંદ્રના જળ સાથે ભરતી-ઓટની જેમ ચઢે-ઊતરે છે; તમારું ચેતાતંત્ર શનિ અને બુધના વાયુ પ્રવાહો પર ચાલે છે; અને તમારા આત્માનું જ્ઞાન ગુરુના આકાશ તત્ત્વનું પ્રતિબિંબ છે. પૃથ્વી, ગ્રહો અને માનવજાત એક જ બ્રહ્માંડીય ગર્ભમાંથી ઘડાયાં હોવાથી, તમારી કુંડળી વાંચવી એટલે તમારી અંદર લખાયેલો સર્જનનો મૂળ નકશો વાંચવો.